فخری خوروش و جمشید مشایخی از بازیگران برجسته سینمای ایران بودند که در 8 فیلم و سریال با یکدیگر همکاری داشتند. این دو در آثار مختلفی همچون «نفرین»، «شازده احتجاب» و «سوتهدلان» نقشآفرینی کردهاند و بهویژه در این آثار توانستند ابعاد انسانی و روانی شخصیتها را به خوبی به نمایش بگذارند.
سما بابایی | در دورانی که سینمای ایران در جستجوی هویتی مستقل بود، تعدادی از هنرپیشگان در این روند بهشدت تأثیرگذار بودند که از جملهی آنان میتوان به فخری خوروش و جمشید مشایخی اشاره کرد. این دو بازیگر با تواناییهای خود در پردازش نقشها، همواره در قالبی متفاوت از آنچه که بازیگران زمان خود ارائه میدادند، ظاهر میشدند و در حالی که بسیاری از بازیگران تنها به ویژگیهای بصری و شبیهسازی احساسات تکیه میکردند، این دو، ابعاد انسانی و روانی شخصیتها را برجسته کرده و بدینوسیله، ژانرهای اجتماعی و درام ایرانی را از سطحیگرایی صرف به سطحی عمیق و تأملبرانگیز ارتقا دادند.
از آن طرف «جمشید مشایخی» با همان وقاری که مخصوصِ خودش بود، بیشتر از آنکه تکیه بر نمایشهای پرشور و احساسی داشته باشد، بر تحلیل و کشف بُعد روانی و اجتماعی شخصیتها تأکید داشت.بازی مشایخی بهویژه در فیلمهای علی حاتمی و در نقشهای تاریخی و اجتماعی، برای همیشه ماندگار است.
نفرین (کارگردان: ناصر تقوایی، 1353)
نفرین (کارگردان: ناصر تقوایی، 1353) یکی از مهمترین همکاریهای آنهاست.
در شازده احتجاب (کارگردان: بهمن فرمانآرا، 1353)
در شازده احتجاب (کارگردان: بهمن فرمانآرا، 1353) این دو بازیگر در نقشهای پیچیده و در عین حال جذابی ظاهر شدند. سوتهدلان (کارگردان: علی حاتمی، 1356) نیز یکی دیگر از آثار برجستهای است که همکاری این دو را به نمایش گذاشت. در این فیلم، فخری خوروش نقش فروغالزمان را بازی میکند؛ زنی تنها که با دردهای عاطفی و اجتماعی روبهروست. جمشید مشایخی در نقش حبیبآقا ظرفچی، شخصیتی کمحرف و محاسبهگر را به نمایش میگذارد.
«ستاره دنبالهدار» و «یک بوس کوچولو»، و سریالهای «پهلوانان نمیمیرند» و «باغ گیلاس» نیز همبازی بودند.
